Türkiye'de Yasal Olarak Drone Sahibi Olmak

Türkiye'de Drone, Türkçedeki adıyla insansız hava aracı sahibi olmak için izlemeniz gereken bazı prosedürler var. Bunlar son derece basit, maliyetsiz ve olması gereken süreçler. Drone kullanımı hem ülkemizde hem de Dünya'da giderek artıyor ve beraberinde de bir sürü tartışma yaratan, çözümlenmesi gereken durumlar yaratıyor.

Dolayısıyla da ortaya, güvenlikten özel hayatın gizliliğine kadar uzanan herkesin uyması ve saygı göstermesi gereken bir takım kurallar çıkıyor haliyle. Türkiye'de dronelar Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından kontrol edilip, denetleniyor. Ve ülke sınırları içindeki 500 gr ağırlığı geçen bütün dronelar Sivil Havacılığa kayıtlı olmak zorunda.

Drone kamerası ile çekilmiş bir görsel

Drone kamerası ile çekilmiş bir görsel

Eğer bir drone sahibi olmak istiyorsanız yapmanız gereken ilk işlem, drone almadan bile önce, sivil havacılık sistemine kayıt olup, İHA pilotluk kayıt başvurusu yapmak. Bunun için öncelikle Sivil Havacılık İHA Kayıt sisteminin sitesine (https://iha.shgm.gov.tr/) gitmelisiniz. Buradan kayıt oluştur'a başınca karşınıza aşağıdaki kayıt formu gelecek. 

IHA Kayıt Sistemi Bireysel Kayıt Formu

IHA Kayıt Sistemi Bireysel Kayıt Formu

Kayıt tipi olarak Bireysel'i seçiyoruz. Diğer kişisel bilgilerinizi doldurduktan sonra Kayıt Ol'a basmanız yeterli. Daha sonra cep telefonu numaranız ile e-posta adresinizi doğrulamanız gerekiyor. Bunun için öncelikle sisteme TC Kimlik numarası ve belirlediğiniz şifre ile giriş yapmanız gerekiyor. Daha sonra bilgilerim sekmesine tıklayarak cep telefonunuza gelen kodu yazarak telefon numaranızı onaylamanız gerekiyor. E-posta onayını da e-posta adresinize gelen kodu girerek gerçekleştirebilirsiniz.

Cep telefonu numarası ve e-posta onaylama aşaması

Cep telefonu numarası ve e-posta onaylama aşaması

Bu işlemleri yaptıktan sonra artık Pilot kayıt başvurusu yapabilirsiniz. Anasayfa'dan Pilot Kayıt Başvurusuna tıkladıktan sonra aşağıda gelen ekranda lisans tipi olarak kullanmak istediğiniz drone'un ağırlığına göre IHA-0 (500 gr - 4 kg) ya da IHA-1 (4 kg - 25 kg) seçmelisiniz. 

İHA Pilotluk Kayıt Başvurusu

İHA Pilotluk Kayıt Başvurusu

Daha sonra sizi ufak bir test bekliyor. Pilotluk Yetkisi Sınavını Başlat'a basarak online sınavı başlatabilirsiniz. Burada çıkan sorular İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı'ndaki bilgilerden derlenmiş sorular. Bu talimatı mutlaka okumalısınız. Ben aşağıda bu talimattan, sınavda ihtiyacınız olabilecek bilgilerin bir özetini çıkardım. Fakat bu talimattaki her türlü kuraldan sorumlusunuz. Bu sınavı geçtikten sonra, geçmek için ez az soruların %70'ini doğru olarak cevaplamalısınız, belirli bir süre pilot lisansınızın onaylanmasını beklemelisiniz. Onay aldığınızda artık drone sahibi olabilirsiniz! Sahip olduğunuz drone'ları da bu sisteme kaydetmelisiniz.

Pilotluk Yetkisi Sınavı İçin Talimat Özeti

1. Uçuş sırasında insansız hava aracınızın çarpması nedeniyle canlı-cansız varlıklara gelebilecek zararlardan yasal olarak sorumlusunuz.

2. İnsansız hava aracınızı bir binanın arkasına göndererek ekranından nerede olduğunu takip etseniz de emniyetli olmadığını için görüş alanınızdan ayırmamalısınız.

3.  İnsansız hava aracınızı yerden en fazla 120 metreye kadar yüksekliğe çıkarabilirsiniz.

4. İnsansız hava aracınızı uçak, helikopter, balon vb. hava araçlarının yanında uçuramazsınız. 

5. İnsansız hava aracınızı bir noktaya yollarken batarya doluluğuna dikkat ederek batarya seviyesinin en fazla yarısı kadar ilerlelemelisiniz ki bataryanın kalan kısmı ile geri dönüş yapabilin.

6. İnsansız hava aracınızı insan ve yapılardan (canlı-cansız varlıklar) en az 50 metre uzaklıkta uçurmanız gerekir.

7. İnsan ve yapılara 50 metreden daha uzakta uçuş yaparak görüntü kaydı yaptığınızda da özel hayatin gizliliğini ihlal etmiş sayılırsınız.

8. İnsansız hava aracınızın gövdesine, motorlarına, pervanelerine veya insansız hava aracınızın uçuşunu doğrudan etkileyen diğer kIsımlara modifikasyon yapmak için kullanım kılavuzuna uymak zorundasınız.

9. Çok uzun binalar, TV vericileri, yüksek gerilim enerji hatları, yoğun metal ve manyetik alanların olduğu yerlerde insansız hava aracı arasındaki kontrol bağına olumsuz etkisi olacağı için uçuş gerçekleştirmemelisiniz. Ve ne olursa olsun 120 metre yükseklik sınırını aşmamalısınız.

10. İnsansız hava aracınızı insan ve yapılara çarptığınızda 48 saat içinde Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne bildirmeniz gerekir.

11. İnsansız hava aracınızı kullanabilmeniz için Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatında (SHT-iHA) belirtilen usul ve esaslara uymanız gerekir.

12. İnsansız hava araçlarının azami kalkış ağırlığı, bir insansız hava aracının batarya ve kamera dahil olmak üzere en fazla taşıyabileceği yükü ifade etmekte olup belirtilen ağırlığın aşılması emniyet sorunu oluşturur.

13. 18 yaşından küçük olan insansız hava aracı kullanıcılarının kanunu mümessilleri, ileride ortaya çıkabilecek hukuki ve cezai sorumlulukları kabul ettiklerine dair taahhütname imzamalıdır.

14. İnsan ve yapılara olan mesafeye bağlı olmaksızın havaalanı ve heliportlara (helikopter pisti) 9 km mesafeden daha yakın bölgelerde Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden izin almadan uçuş yapılmaması gerekir.

15. İnsansız hava aracınızı görebilmek koşuluyla dahi 500 metreden daha uzak mesafeye gönderemezsiniz.

16. İnsansız hava aracınızı insan ve yapılardan (canlı-cansız varlıklar) en az 50 metre uzaklıkta uçursanız dahi yağışlı ve 2 km’den daha az görüşe açık havalarda kullanmamalısınız.

17. İnsansız hava aracınızı gece saatlerinde kullanamazsınız.